Trong địa chính trị công nghệ, các nước đang phát triển thường được mô tả như đứng trước lựa chọn nhị nguyên giữa mô hình “thị trường - tư nhân dẫn dắt” của Hoa Kỳ và mô hình “nhà nước phát triển kỹ thuật số” của Trung Quốc. Bài viết đề xuất khái niệm “mô hình thứ ba” như một khung phân tích cho trường hợp Ấn Độ, với bốn tiêu chí nhận diện: chủ thể kiến tạo và vận hành hạ tầng, chế độ sở hữu kỹ thuật, cơ chế lan tỏa quốc tế và vị trí của chủ quyền dữ liệu trong kiến trúc. Vận dụng lý thuyết quyền lực cấu trúc (Strange) và quyền lực mềm (Nye), bài viết trả lời ba câu hỏi về năng lực công nghệ nội sinh, ngoại giao số và khả năng chuyển giao mô hình, với trường hợp điển hình là hợp tác công nghệ Việt Nam - Ấn Độ sau tháng 5/2026. Kết quả đối chiếu cho thấy “mô hình thứ ba” được xác lập rõ ở hai tiêu chí kỹ thuật và lan tỏa, song còn tranh cãi ở hai tiêu chí về chủ thể vận hành và chủ quyền dữ liệu. Đối chiếu với khung pháp lý số hiện hành của Việt Nam, bài viết chỉ ra năm hàm ý chính sách cho Việt Nam.
Lý luận chính trị
Chiến lược hạ tầng công cộng kỹ thuật số của Ấn Độ: “mô hình thứ ba” trong địa chính trị công nghệ và hàm ý chính sách cho Việt Nam
India’s digital public infrastructure strategy: A “third model” in the geopolitics of technology and policy implications for Vietnam
Abstract
References
Bộ Chính trị. (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ. (2022). Digital India programme: Transforming India into a digitally empowered society and knowledge economy. Chính phủ Ấn Độ. https://www.meity.gov.in
Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ. (2024). IndiaAI mission: Building India’s AI ecosystem. Chính phủ Ấn Độ. https://indiaai.gov.in
Bộ Ngoại giao Ấn Độ. (2024). Indian Technical and Economic Cooperation (ITEC): 60 years of capacity building. https://www.itecgoi.in
Cơ quan Quản lý Định danh Duy nhất Ấn Độ. (2025). Aadhaar dashboard. https://uidai.gov.in
Cơ quan Quản lý Viễn thông Ấn Độ. (2025). The Indian telecom services performance indicators: October – December 2024. https://www.trai.gov.in
CyberPeace Foundation. (2024). India cybersecurity annual threat report 2024. https://www. cyberpeace.org
Farrell, H., & Newman, A. L. (2019). Weaponized interdependence: How global economic networks shape state coercion. International Security, 44(1), 42–79.
G20. (2023). G20 New Delhi leaders’ declaration. Ban Thư ký G20. https://www.g20.org
Hillman, J. (2020). The emperor’s new road: China and the project of the century. Yale University Press.
India’s World. (2026). India, Vietnam, and the architecture of an enhanced partnership. https://indias world.in
Khera, R. (Chủ biên). (2019). The battle for Aadhaar: From UIDAI to Supreme Court. Orient BlackSwan.
Nilekani, N., & Shah, V. (2015). Rebooting India: Realizing a billion aspirations. Allen Lane/Penguin.
Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
ORF America. (2025). Digital public infrastructure as a catalyst for private sector innovation: Lessons from the fintech sector in India. https://orfamerica.org
Quan hệ Đối tác Toàn cầu về Trí tuệ Nhân tạo. (2023). Responsible AI for sustainable development: Work programme 2023–24. https://gpai.ai
Quốc hội. (2024). Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Quốc hội. (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Rajagopalan, R. (2017). India’s strategic choices: China and the balance of power in Asia. Carnegie Endowment for International Peace.
Strange, S. (1994). States and markets (Tái bản lần thứ 2). Pinter Publishers.
Tổng công ty Thanh toán Quốc gia Ấn Độ. (2025). UPI product statistics. https://www.npci.org.in
Authors
Nguyễn Thị Thu Nga
Primary contactAffiliationsHọc viện Chính trị quốc gia Hồ Chí MinhCountryViet NamEmailnxuanphong51@gmail.com



